พลิกฟื้นภูมิปัญญา "เตยปาหนัน" บ้านร่าหมาด จากงานฝีมือในครัวเรือน สู่ศิลปาชีพสร้างรายได้ยั่งยืน

 

[กระบี่] – กลุ่มจักสานเตยปาหนันบ้านร่าหมาด จังหวัดกระบี่ โชว์ความสำเร็จในการสืบสานหัตถศิลป์ถิ่นใต้กว่า 27 ปี ภายใต้โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ เปลี่ยนพืชชายทะเลให้เป็นผลิตภัณฑ์มูลค่าสูง สร้างอาชีพเสริมส่งตรงถึงบ้าน พร้อมดึงคนรุ่นใหม่ร่วมอนุรักษ์

โครงการฟื้นฟูและอนุรักษ์ป่าทุ่งทะเล อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้เข้ามามีบทบาทสำคัญในการพลิกฟื้นวิถีชีวิตชาวบ้านร่าหมาด ต.เกาะกลาง อ.เกาะลันตา จ.กระบี่ โดยการส่งเสริมงานศิลปาชีพ “จักสานเตยปาหนัน” ซึ่งเป็นภูมิปัญญาที่ตกทอดมาจากรุ่นสู่รุ่น

คุณวารุณี หวาหวา ประธานกลุ่มจักสานเตยปาหนันบ้านร่าหมาด เปิดเผยผ่านรายการสืบสานธำรงไทยด้วยใจภักดิ์ (JS100 Radio) ว่า กลุ่มจัดตั้งมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2543 โดยได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระพันปีหลวง พระราชทานทุนสร้างโรงเรือนสำหรับทำงาน ทำให้จากเดิมที่เคยสานเสื่อและหมอนไว้ใช้เองในครัวเรือน กลายมาเป็นการผลิตเพื่อจำหน่ายสร้างรายได้เสริมอย่างจริงจัง [02:42]

ความประณีตกว่าจะมาเป็นชิ้นงาน

การจักสานเตยปาหนันไม่ใช่เรื่องง่าย ต้องผ่านกรรมวิธีถึง 12 ขั้นตอน ตั้งแต่การคัดเลือกใบเตยที่ไม่แก่อยู่หรืออ่อนจนเกินไป นำมาขูดหนาม กรีดเป็นเส้น ต้ม หมัก และตากแดดสลับกับผึ่งน้ำค้าง ซึ่งใช้เวลารวมเกือบ 1 สัปดาห์กว่าจะได้เส้นเตยที่พร้อมนำมาสาน [03:43]

ต่อยอดดีไซน์ ตอบโจทย์ยุคใหม่

ปัจจุบันกลุ่มได้พัฒนาผลิตภัณฑ์ให้หลากหลายมากขึ้น จากเดิมที่มีเพียงเสื่อและหมอน ได้ต่อยอดเป็น:

• กระเป๋าสตางค์ทรงยาว (สินค้าขายดี)

• ซองแว่นตา และหมวก

• กระเป๋าถือ และกระเป๋าสะพายข้าง

• ของที่ระลึก เช่น พวงกุญแจ และกล่องใส่ของ [06:28]

นอกจากนี้ ผลิตภัณฑ์ของบ้านร่าหมาดยังมีเอกลักษณ์ด้วย "ลายประจำหมู่บ้าน" ที่มีให้เลือกถึง 12 ลาย สร้างความโดดเด่นและเป็นที่ต้องการของตลาด โดยเฉพาะในกลุ่มโรงแรมและกลุ่มนักท่องเที่ยว [07:27]

ส่งต่อภูมิปัญญา สู่ความยั่งยืน

ทางกลุ่มยังให้ความสำคัญกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ โดยมีการปลูกต้นเตยปาหนันทดแทนปีละ 2 ครั้ง และมีการถ่ายทอดวิชาให้กับเยาวชนในโรงเรียน ทั้งระดับประถมและมัธยม เพื่อให้มั่นใจว่าหัตถศิลป์นี้จะไม่สูญหายไปกับกาลเวลา [10:34]

สำหรับผู้ที่สนใจสนับสนุนผลิตภัณฑ์งานฝีมือจากภูมิปัญญาชาวบ้าน สามารถเยี่ยมชมได้ที่ เพจเฟซบุ๊ก: กลุ่มเตยปาหนันบ้านร่าหมาด หรือเลือกซื้อได้ตามบูธแสดงสินค้าและร้านค้าชุมชนในจังหวัดกระบี่

---

ที่มา: รายการสืบสานธำรงไทยด้วยใจภักดิ์ (ความร่วมมือระหว่าง สำนักงาน กปร. และ JS100 Radio)

ลิงก์วิดีโอ: https://www.youtube.com/watch?v=VDw4Fv9Lysg